| | |
| 3 yaşında cinsel kimliklerini fark ediyorlar! |
 |
 Cinsel gelişim, sanıldığının aksine belirli bir döneme has olmayıp yaşam boyu süren bir süreçtir. Bu nedenle cinsel eğitim de bebeğin doğumuyla başlamalıdır. Bebek doğar doğmaz dokunma duyusu aracılığıyla (kucağa alınma, sallanma, ısıtılma, okşanma v.s.) haz dolu uyaranlar almaktadır. Bebek özellikle beslenme ve altının değiştirilmesi gibi kişisel bakım işlemlerinde kendi bedenini keşfedip ilk hazlarla tanışır. Annenin memesini veya biberonu emen çocuk doymanın yanı sıra ağız yoluyla haz alır. Haz veren eylemler yinelenir. Daha sonraki aşamalarda bebeğin çevresindeki tüm nesneleri (tülbent, çıngırak, kendi parmağı v.s.) ağzına götürüp emdiğini ve böylelikle kendisini ve çevresini keşfettiğini görmekteyiz. Çocuk cinselliği öncelikle kendisine yöneliktir. Sağlıklı bir beden algısına sahip olabilmenin koşullarından birisi de bedenini tanımak ve onu sevmektir. Doğa, pozitif duyusal deneyimlerle cinsel gelişimi temellendirirken kendi soyunun üremesini garantilemiş olur.
Cinsel aktivite içgüdüye bağlı olmasına karşın, cinsel davranışlar politika, ekonomi, tıp, sosyal ve dini görüşlerden etkilenmektedir. Cinsel gelişim üzerine bakış, büyük ölçüde toplumlarda kullanılan görgüye dayanmaktadır. Marshall ve Suggs (1971), Currier (1981) çeşitli kültürlerde cinselliğe yönelik 4 genel yaklaşım tarif etmektedir: a. Baskıcı (repressive) b. Kısıtlayıcı (restrictive) c. Müsaade edici (permissive) d. Destekleyici (supportive) A.B.D. gibi gelişmiş ülkelerde, yani Cinselliği kısıtlayıcı kültürlerde seks önemlidir fakat seksüel aktivitenin çıkaracağı sorunlar sebebiyle korkular vardır. Çocukların cinsel ilgileri cezalandırılmamasına rağmen, başka yollarla bastırılır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, tecavüz ve istenmeyen gebelikler için seks eğitimi vurgulanır. Bazı Afrika ve okyanus ülkelerinde ise Cinselliğe müsaade edici veya Cinselliği destekleyici kültürlere rastlanmaktadır. Bu kültürler çoğu cinsel ifade ve davranışlara hoşgörülü olurlar. Cinsellik; normal, doğal ve insan varlığının değerli yönü olarak düşünülür. Erken cinsel deneyim gelişimin gerekli bir parçası olarak görülür. Hatta bazısında çocukların seksüel duyguları hissetmesi ve aktiviteleri öğrenmesi için ortam sunulur. Türkiye’nin de içinde bulunduğu Cinselliği baskılayıcı kültürlerde cinsel aktivitenin tehlikeli olduğuna inanılır. Bekarlık idealdir. Cinsel ifadeler oldukça kısıtlanmıştır. Çocukların cinsel ilgi ve aktiviteleri yasaklanmıştır, formal seks eğitimi yoktur. Cinsel konuların tehlikeli ve kirli olduğu görüşü vardır. Erkek çocuklar erken dönemde kız çocuklarından ayrı tutulur, erotik ilgi ve aktiviteler şiddetle cezalandırılır. Oysa sağlıklı bir cinsel gelişimin var olabilmesi için gereken cinsel merak çok erken yaşlarda başlamaktadır. 3 yaşa doğru çocuklar kız-erkek ayrımının farkına varıp incelemeye koyulurlar. Çocukların genital organlarıyla oynamasına (mastürbasyon) ise yine sıklıkla 3-4 yaş arasında rastlanmaktadır. Piaget, 5 yaşındaki çocuğun bilişsel yapısının cinsel performans için yeterli olmadığını savunur ve çocuk cinselliğinin yetişkin cinselliğinden farklı yaşandığını belirtir. Freud, sağlıklı bir libido gelişimi için ödipal fazdaki cinsel oyunların önemli olduğunu vurgular. Oysa çoğu yetişkin, cinsel oyun oynayan çocuklarının daha ileri gidecekleri ve uygunsuz cinsel aktiviteler gösterecekleri konusunda endişelenir. Anne- babanın bu durumda yapacağı en büyük yanlış çocuğu ayıplayıp susturmaktır. Otomatik olarak verilen bu duygusal cevaplar, sıklıkla küçüklüklerinde ve gençliklerinde ebeveynleri tarafından kendilerine verilen aynı negatif mesajları içerir. Oysa çocuğun sorusu veya davranışı altında yatan düşünceyi keşfetmek, yetişkine daha kolay cevap vermesini sağlayacaktır. SORULAR VE DAVRANIŞLAR Cinsellik konularına yönelik ebeveyn-çocuk meseleleri genellikle çocuğun soruları ve davranışları ile başlar. Aşağıdaki örnek cevabı oluşturma ve belirlemede ebeveyne yardım için adım-adım (basamak- basamak) sunulmuştur. Davranışlara yönelik basamaklar şunlardır: • Çocuğun niçin böyle davrandığını düşünmek (Çocuğun bakış açısından) Örnek Durum: 5 yaşındaki kızınızın televizyon seyrederken veya uyumadan önce vulvasını ovduğu dikkatiniz çekti (veya 5 yaşındaki oğlunuz penisini çekiştiriyor). Birinci Adım: Kendi kendinize sorun “Niçin böyle yapıyor?” • Zevk aldığından dolayı yapıyor olabilir Mesaj Örnekleri • Vajina veya penise dokunmak yanlıştır Hatırlayın • Kendini uyarma gelişimin bir parçasıdır İkinci Adım: Şimdi kendinize sorun “Hangi tepki istediğim mesajı verecek?” Olası Tepkiler Tepki: “derhal ellerini oradan çek ve bir daha asla dokunma” CİNSEL OYUN (SEX PLAY) Örnek Durum: 5 yaşındaki oğlunuzun odasına giriyorsunuz, oğlunuz ve arkadaşı Veliyi pantolonları inik, birbirlerinin penislerine baktıkları ve dokunduklarını görüyorsunuz. Birinci Adım: Kendi kendinize sorun “Niçin böyle yapıyorlar?” • Birbirlerinin nasıl göründüklerini merak etmiş olabilirler Mesaj Örnekleri • Başka birinin penisine dokunmak yanlıştır Hatırlayın - Merak dokunmayı daha da ileri götürebilir Olası Tepkiler Tepki: “Derhal elbiselerini giy, seni tekrar bu tarzda görmek istemiyorum”
|